Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν στη ζωή μας όπως μπαίνει η άνοιξη: αθόρυβα, με μια μικρή υπόσχεση ότι κάτι καινούριο θα ανθίσει. Στην αρχή δεν τους παίρνεις πολύ στα σοβαρά. Είναι απλώς ένα χαμόγελο, ένα μήνυμα στις τρεις το πρωί, ένα “πάμε για καφέ;”. Και ξαφνικά βρίσκεσαι να αναρωτιέσαι πώς γίνεται ένας σχεδόν άγνωστος να σου έχει ήδη αλλάξει τη διάθεση της εβδομάδας.
Κάπως έτσι ξεκινούν οι εποχές.
Γιατί οι άνθρωποι, όσο κι αν μας αρέσει να πιστεύουμε το αντίθετο, δεν είναι όλοι φτιαγμένοι για να μείνουν. Μερικοί είναι απλώς περάσματα. Και το πρόβλημα δεν είναι ότι φεύγουν το πρόβλημα είναι ότι, όταν έρχονται, μοιάζουν πάντα με κάτι μόνιμο.
Η άνοιξη, για παράδειγμα, είναι ύπουλη. Σε πείθει ότι όλα θα είναι καλύτερα. Ότι θα ανθίσουν σχέσεις, ιδέες, ελπίδες, ίσως και η συναισθηματική σου ωριμότητα αν είσαι τυχερός. Οι άνθρωποι της άνοιξης είναι εκείνοι που σε κάνουν να γελάς λίγο πιο εύκολα. Που ξαφνικά βρίσκεις τον εαυτό σου να μοιράζεται πράγματα που συνήθως κρατάς σε ένα ψυχολογικό συρτάρι με την ένδειξη “μην ανοίξεις αν δεν είσαι έτοιμος”.
Και φυσικά το ανοίγεις.
Γιατί η άνοιξη έχει αυτό το θράσος: σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είσαι πιο γενναίος απ’ όσο είσαι στην πραγματικότητα.
Μετά έρχεται το καλοκαίρι.
Οι άνθρωποι του καλοκαιριού είναι επικίνδυνοι. Είναι εκείνοι που κάνουν τα πράγματα έντονα. Πολύ έντονα. Είναι οι νύχτες που γίνονται πρωί χωρίς να το καταλάβεις, οι συζητήσεις που ξεκινούν από το “πώς ήταν η μέρα σου;” και καταλήγουν σε υπαρξιακές αναλύσεις για το νόημα της ζωής, του έρωτα και του γιατί συνεχίζουμε να εμπιστευόμαστε ανθρώπους που σαφώς δεν έχουν καμία ιδέα τι κάνουν.
(Στην πραγματικότητα, κανείς δεν έχει. Αλλά προσποιούμαστε όλοι πολύ πειστικά.)
Οι άνθρωποι του καλοκαιριού σε κάνουν να πιστεύεις ότι αυτό που ζεις είναι μοναδικό. Και πιθανότατα είναι. Απλώς δεν είναι απαραίτητα αιώνιο. Το καλοκαίρι έχει μια περίεργη σχέση με την υπερβολή: όλα είναι πιο δυνατά, πιο φωτεινά, πιο δραματικά.
Και κάπου εκεί αρχίζεις να κάνεις αυτό το επικίνδυνο πράγμα που ονομάζεται προσδοκία.
Λάθος.
Γιατί μετά έρχεται το φθινόπωρο.
Το φθινόπωρο είναι η εποχή της συνειδητοποίησης. Εκεί καταλαβαίνεις ότι οι άνθρωποι δεν φεύγουν πάντα με δράματα, πόρτες που κλείνουν δυνατά ή μεγάλες δηλώσεις τύπου “δεν είναι αυτό που θέλω στη ζωή μου”.
Συνήθως φεύγουν πιο αθόρυβα.
Λίγο λιγότερα μηνύματα. Λίγο λιγότερο ενδιαφέρον. Λίγο περισσότερη απόσταση που δεν εξηγείται ποτέ ξεκάθαρα. Είναι σαν τα φύλλα που πέφτουν από τα δέντρα: δεν θυμάσαι ακριβώς πότε άρχισε να συμβαίνει, αλλά ξαφνικά το έδαφος είναι γεμάτο.
Και εσύ αναρωτιέσαι πώς βρέθηκες εδώ.
Το φθινόπωρο έχει μια παράξενη ειλικρίνεια. Σε αναγκάζει να δεις τα πράγματα χωρίς τα φίλτρα του ενθουσιασμού. Εκεί καταλαβαίνεις ότι κάποιοι άνθρωποι ήταν απλώς εποχιακοί επισκέπτες στη ζωή σου. Όπως εκείνοι οι φίλοι των διακοπών που υπόσχεστε ότι θα κρατήσετε επαφή και μετά… καλά, όλοι ξέρουμε πώς τελειώνει αυτή η ιστορία.
Spoiler: δεν τελειώνει με επαφή.
Και μετά έρχεται ο χειμώνας.
Ο χειμώνας δεν είναι απαραίτητα κακός, όσο κι αν έχουμε μάθει να τον αντιμετωπίζουμε σαν συναισθηματική καταστροφή. Είναι απλώς η περίοδος που μένεις λίγο περισσότερο με τον εαυτό σου. Που επεξεργάζεσαι τι έγινε, τι δεν έγινε και γιατί, παρά τις καλύτερες προθέσεις σου, συνεχίζεις να επενδύεις συναισθηματικά σε ανθρώπους που μοιάζουν με προσχέδια.
Ο χειμώνας είναι η εποχή της σιωπής.
Και μέσα σε αυτή τη σιωπή, συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον: αρχίζεις να καταλαβαίνεις ότι οι εποχές δεν είναι αποτυχία. Είναι κύκλοι. Μερικοί άνθρωποι έρχονται για να μείνουν, ναι. Αλλά οι περισσότεροι έρχονται για να σου μάθουν κάτι πριν φύγουν.
Το ερώτημα είναι αν θα το μάθεις.
Γιατί υπάρχει και μια ειρωνεία σε όλη αυτή την ιστορία: συχνά θυμόμαστε περισσότερο τους ανθρώπους που δεν έμειναν. Ίσως επειδή άφησαν ερωτήματα αντί για απαντήσεις. Και οι άνθρωποι έχουν μια παράξενη εμμονή με τα ερωτήματα.
Τι θα γινόταν αν…
Αν είχα πει κάτι διαφορετικό;
Αν είχα μείνει λίγο περισσότερο;
Αν είχα φύγει νωρίτερα;
Η αλήθεια είναι πολύ λιγότερο ρομαντική από αυτά τα σενάρια.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν φεύγουν επειδή έγινε κάτι δραματικό. Φεύγουν επειδή απλώς τελείωσε η εποχή τους. Και αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα να αποδεχτείς: ότι μερικές σχέσεις δεν χάλασαν. Απλώς ολοκληρώθηκαν.
Αλλά εδώ είναι το σημείο που συνήθως δεν λέμε δυνατά.
Αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήταν εποχές, τότε κι εμείς είμαστε εποχές για κάποιον άλλο.
Ναι, το ξέρω. Δεν είναι πολύ κολακευτικό. Θα προτιμούσαμε όλοι να πιστεύουμε ότι είμαστε το μεγάλο καλοκαίρι της ζωής κάποιου. Η αξέχαστη περίοδος. Η ιστορία που θα λένε χρόνια μετά.
Στην πραγματικότητα όμως, πιθανότατα υπήρξαμε και εμείς ένα σύντομο φθινόπωρο για κάποιον. Μια άνοιξη που κράτησε λιγότερο απ’ όσο περίμενε. Ίσως ακόμη και ένας χειμώνας.
Και αυτό δεν είναι τραγικό.
Είναι ανθρώπινο.
Γιατί η ζωή δεν είναι μια ευθεία γραμμή ανθρώπων που μπαίνουν και μένουν. Είναι περισσότερο σαν ημερολόγιο εποχών: κάποιοι εμφανίζονται για λίγο, αφήνουν μια μικρή αλλαγή στο τοπίο και μετά προχωρούν.
Το μόνο που μένει είναι αυτό που άλλαξε μέσα σου.
Ίσως να έμαθες να εμπιστεύεσαι λίγο πιο προσεκτικά. Ίσως να έμαθες να λες αυτά που νιώθεις χωρίς να περιμένεις την “τέλεια στιγμή” επειδή, ας είμαστε ειλικρινείς, η τέλεια στιγμή είναι ένας μύθος που εφηύραν άνθρωποι που φοβούνται.
Ίσως να έμαθες απλώς ότι μπορείς να επιβιώσεις από το τέλος μιας εποχής.
Και αυτό είναι μεγαλύτερο μάθημα απ’ όσο νομίζουμε.
Γιατί όταν τελειώνει μια εποχή, στην αρχή φαίνεται σαν απώλεια. Αργότερα όμως μοιάζει περισσότερο με μετάβαση. Το τοπίο αλλάζει, ναι αλλά η ζωή δεν σταματά ποτέ εκεί.
Κάπου, κάποια στιγμή, αρχίζει ξανά η άνοιξη.
Και το αστείο είναι ότι, όταν συμβεί, πιθανότατα θα κάνεις ακριβώς το ίδιο λάθος από την αρχή: θα πιστέψεις ότι αυτή τη φορά ίσως κρατήσει για πάντα.
Και ξέρεις κάτι;
Καλά θα κάνεις.
Γιατί, παρά την εμπειρία, τα φθινόπωρα και τους χειμώνες που έχουμε περάσει, υπάρχει κάτι παράλογα όμορφο στο να επιτρέπεις στον εαυτό σου να πιστεύει ξανά στις εποχές.
Ακόμη κι αν ξέρεις ότι κάποτε θα αλλάξουν.